هغه وخت چې كوچنى وم هغه همدا خبرې كولې، همدا د څرمنې بكس يې درلود او همدغې ځوروونكې چړې يې له كوچنيانو چيغې ويستې. هغه تل دا ډول خبرې كولې: (( زويه! په همدې چاړه مې ستا د نيكه سر كل كړى دى.))

دننګرهارد سمسورو بڼونو په منځ کې په چکر وم چې ناببره مې سترګې دزيتون ښکلې ونې ته واوښتې چې خورا ماڼيجنه او ګيله منه ولاړه وه. ترې مې وپوښتل: زيتونه ولي دومره خپه ښکارې، خدای مکړه څه پېښه شوې ده؟ زيتون خپل زوړند سر په ورو راپورته کړاوتابه ويل له څانګو يي سپېرې خاورې دوړيږي په ګيله منه ژبه وويل: خپه به ولي نه يم.

له جنجالي بنډار وروسته له دوو نور بنډاریانو سره د بس په تمځي کې ولاړ وم زما زړ نه غوښت هغوې یوازې پریږدم د هغو له ناآرامي وضعي څخه داسې برېښیده چې د هغو هم زړه نه غواړي ولاړ شي. ما غوښتل چې له هغو څخه یې یوولاړ شي لکه چې هغوودواړو هم غوښتل یو، زه یا هغه بل ولاړشي

خان داد بابا نن بيا قهريدلی دی او هغه هم خپل ځان ته قهريدلی دی

کله چې ماشوم وم، زمونږ په چم کې اول چې چا ټېلېفون واخست، مونږ وو. تر اوسه مې د ټېلېفون پخوانۍ زړه دستګا، د هغه توره غوږۍ او مزی چې د دیوال پورې نښلول شوي وو، په ډېر ښه توګه په ذهن کې پاتې دي. زما قد ټیټ وو او لاس مې ټېلېفون ته نه رسېده. هرکله چې به مې مور په ټېلېفون کې خبرې کولې، څنګ ته به يې ودرېدم. غوږ به مې ورته نیولو او د هغه له خبرو نه چې له ټېلېفون سره يې کولې، خوند اخسته.

زموږ په ټولنه کې مدبره او علمي شخصیتونو، لیکوالانو، شاعرانو، او هنري استعدادونو پښتوژبې ، خپلې ټولنې اوخلکو ته د خپلې پوهې او طبیعي استعداد پر بنسټ او د قلم له لاری ډیر درانه خدمتونه کړې دي، چې د دوی کار نامې د قدر او ستاینې وړ دي.

دروژې دماتولوپه وخت کي دغه لاندينۍ خبري که په پام کي ونيسو،نوانشاءالله په دې مبارکه مياشت کي به مودخيرپه کاروکي ونډه دپام وړوي هغه دادي :

حج چې د اسلام د مبارک دين يو له مهمو او اساسي ارکانو څخه دى او د ځنو شرايطو لاندې په مسلمانانو د لمانځه په څير فرضيږي، متاسفانه پدې وروستيو کې دا فريضه زموږ په بېسواده ټولنه کې او حتى په ځنو پوهانو کې هم د تربورۍ او رقابتونو قرباني شوې. بې له دې چې دوې په دې وپوهيږې چې الله جل جلاله د حج په اړه څه وايې؟ حج يې په چا فرض کړى؟ او په کومو شرايطو بايد حج وشي، زموږ په افغاني ټولنه کې اکثريت د حچ

ليس البران تولوا وجوهكم قبل المشرق و المغرب ولكن البرمن آمن بالله واليوم الاخروالملائكة والكتاب والنبيين واتي المال علي حبه ذوي القربي واليتامي والمساكين وابن السبيل والسائلين وفي الرقاب واقام الصلاة واتي الزكاة والموفون بعهدهم اذا عاهدوا والصابرين في الباساء والضراء وحين الباس اولئك الذين صدقوا واولئك هم المتقون . صدق الله وقال رسوله: ليس الايمان بالتمني ولابالتحلي ، ولكن هوماوقرفي القلب وصدقه العمل . صدق رسول الله

د یوه سپین فرش دپاسه يې څنګ ته کښېناستم. راته يې وکاته. ما هم ورته وکاته، یوه شپږ کلنه نجلۍ، ویښتان يې خرمايي او د جامو رنګ يې قهوه يي وو. غلی ورنږدې شوم او په ورو غږ مې ورته وويل:

ما،چې هرڅومره کوښښ وکړ،چې ستاپه زړه کې لکه،چې زه غواړم ځاى پيداکړم،پيدامې نه کړ،په دې زه هم نه پوهيږم ،چې کمزوري زماده ،اوکه ته زماپه زړه نه پوهيږې اوکه قصداپرې سترگې پټوې ټوله شپه ستاتېرې خاطرې راپه زړه شې ،اوشبگيرترسهاره اوږدشي

علامه اقبال لاهوري پټو سترګو له لویدیځوالو څخه دختیځ والو او مسلمانانو په پېښو کولو نیوکه کوي او وايي دوی د اروپا په ظاهره غولیدلی د ی دا يې هیر کړي دي چې د هغوی د ودې او پرمختګ لامل لنډکالي ، بدن لوڅول ،لنډ وېښتان او شنی سترګې نه دي هغه د هغو ددې کړو پېښې کول شرقي او مسلماني کلتور ته اهانت بولي او وايي:

کله چې امريکا او غرب د يوولسم سپتمبر ورورسته د افغانستان پر مظلوم ملت باندي يرغل وکړ نو ددې يرغل له ډيرو ناخوالو سره سره يې وغوښتل چې ځينې سريالونه له نورو بهرنيو ژبو پښتو او دري ته وژباړي چې ددې اکثره سريالونو موضوع ګاني به عشق او محبت وو او ځينې هغه ځوانان چې پدې ناروغي له پخوا هوم اخته وونور يې هم پکې سرائت وکړ ددې سره زمونږ د ټولني زيات ځوانان په بلي ناورغي اخته شوىدي چې هغه په ګرځنده مبايېلونو کې خبري اتري دي له نا محرمو زنانه وو سره ددې سريالونو او خبرو نتيجه دي ته راورسيده چې ځينې ځوانان او پيغلې پدې وروستيو کې د کور نيو نه پټ خپل کورونه يې پريښودل او د يوه څه وخت لپاره په تېښتې بريالي شول اما بيا هم د پښيماني نه وروسته نور نو څه لاسته رانه وړلو.

د افغانستان د اسلامي فرهنګي مرکز لخوا د رمضان المبارک او قرآن کريم د يادښت او درنښت په مناسبت د حفظ او حسن قرائت سيالى د جمعې په مبارکه ورځ د رمضان المبارک په ١٧ نيټه چې د سنبلې د مياشتې د ٦ نيټې سره برابره وه د ماسپښين له دوه نيمو بجو څخه تر ماښامه پورې د يوې شاندارې غونډې په ترڅ کې ترسره شوې چې د پيښور ساحې ګڼو مخورعلماء دعوتګران،ليکوالان، شاعران ، دليسو مديران ، محصلين، شاګردان، او دديني مدارسوطالبانو په شمول 350 تنه ورته رابلل شوې ؤ .

شمندروز كاكا زموږ د موسسې خداى بخښلى تحويلدار ډېر سپين زړى او خدمتګار سړى و. له دې امله چې په لوست نه پوهېده نو په پټو سترګو به يې د موسسې جنسونه او مالونه په ځان پسې قيد كړل.

په اوسني افغانستان کي د هر بریالي سړي تر شا باید د یو بل کس یو غړی وي: د هر ولسمشر تر شا باید د امریکا نوک وتلې کوشنی ګوته وي. د هر مرستیال تر شاباید دیو کام کېڼه پښه وي.

ـ پرون مازدیګر ! هو ! که ریښتیا یې راباندې وایی ، زه له تاسو سره جومات ته نه ولاړم نيغ مخ د کور په لور روان شوم ، په لاره کې د نجونو ګودر تر څنګه تیریدم چې په دې وخت کې مې د یوې نجلۍ غږ واوریدو چې خپلې همځولې ته یې ویل : ـ څنګه ګلابو؟! آخر دې د خپل خاوند ويزه وسوزله ... بيا به دوبۍ په سترګو ام درنه ونه ويني اوس نو مزې.....!

د پوهنتون د دورې څو ملګري چې بېلابېلې دندې يې لرلې او په خپل ژوند او کار کې بریالي ول، ډېره موده وروسته سره پوهنتون ته لاړل او غوښتل يې چې له خپلو استادانو سره وګوري. هغوي خپل یو استاد سره ناست ول او د معمول سره سم يې ډېری خبرې له ژوند څخه ګلیې وې. د خبرو پر مهال يې استاد هغوي ته قهوه تیاروله. هغه ګرمه قهوه تیاره کړه، پر مېز يې کېښود او له هغوي څخه يې غوښتنه وکړه چې ځانته قهوه واچوي.

علامه اقبال په خپلو ډیرو شعرو کې په ملایانو او اخوندانو نیوکی کوی او هغه غندي د هغوی سوچونه وروستي پاته او ارتجاعی ګڼی هغه خپله مسلماني او دنورو مسلماني دملا له مسلماني جلا کوي هغه په طنز وايي دا ملایان چې زه پیژنم حق لری ما د کعبی وشړی

هغه په كال( ۱۳۳۰ هجري ش.) كې د ولس ملي جريده تاسيس کړه اود ۱۳۳۲ كال تر پايه ددغه جريدې د امتياز خاوندوو هغه په کال (۱۳۵۶) د (۶۷) عمر وفات شوی دی.